اكثر مادران باردار گمان میكنند هرچه نوزاد هنگام متولد شدن سنگینتر و چاقتر باشد، از سلامت بیشتری برخوردار است، در حالی كه تحقیقات نشان میدهد پروزنی یا كموزنی جنین باید با سن حاملگی مادر متناسب باشد و اگر این تناسب رعایت نشود، ممكن است عواقب زیادی همچون زایمانهای زودرس به همراه داشته باشد و گاهی حتی سلامت نوزاد را بهخطربیندازد.......
اكثر مادران باردار گمان میكنند هرچه نوزاد هنگام متولد شدن سنگینتر و چاقتر باشد، از سلامت بیشتری برخوردار است، در حالی كه تحقیقات نشان میدهد پروزنی یا كموزنی جنین باید با سن حاملگی مادر متناسب باشد و اگر این تناسب رعایت نشود، ممكن است عواقب زیادی همچون زایمانهای زودرس به همراه داشته باشد و گاهی حتی سلامت نوزاد را بهخطربیندازد.
دكتر حسین دلیلی، متخصص كودكان و نوزادان و پژوهشگر مركز تحقیقات مادر، جنین، نوزاد در گفتگو با «جامجم» دراینباره میگوید: نوزادانی كه قبل از هفته ۳۷ حاملگی متولد میشوند، توسط سازمان بهداشت جهانی نارس خوانده میشوند و ممكن است وزن پایین هنگام تولد آنها ناشی از نارسی یا تاخیر در رشد رحمی یا هر دوی آنها باشد.
به گفته وی، نارسی و تاخیر در رشد رحمی با افزایش ناتوانی و مرگومیر نوزادان همراه است و طی ۲ دهه گذشته میزان وزن پایین هنگام تولد، عمدتا به دلیل افزایش زایمانهای زودرس بوده است و زنانی كه زایمان اولشان نارس یا زودرس بوده است، بیشتر از سایر مادران در معرض خطرات ناشی از زایمانهای نارس مجدد هستند.
آمارها نشان میدهد در كشورهای درحالتوسعه ۷۰ درصد از نوزادان با وزن پایین، هنگام تولد دچار تاخیر رشد رحمی بودهاند.
دكتر دلیلی با بیان این كه نوزادانی كه دارای تاخیر رشد رحمیاند، بیشتر از نوزادانی كه رشدشان متناسب با سن حاملگی بوده، دچار مرگومیر میشوند، میگوید: بین زایمان نارس و تاخیر رشد داخل رحمی با وضعیت اقتصادی اجتماعی ضعیف، ارتباط مثبت و قوی وجود دارد و خانوادههایی كه دارای سطح اقتصادی اجتماعی پایینی هستند، سوءتغذیه، كمخونی، بیماریهای مادر، مراقبت ناكافی قبل از زایمان، اعتیاد دارویی، عوارض زایمانی، سابقه اختلالات تولیدمثل در مادران همچون سقط، مردهزایی و تولد نوزاد نارس در آنها بیشتر مشهود است.
وی میافزاید: حاملگیهای سنین نوجوانی، فاصله كم میان بارداریها و خانوادههایی كه سابقه زایمان بیش از ۴ فرزند را دارند، مستعد تولد نوزاد نارس هستند.
وی یادآور میشود: كموزنی در رشد جنین به وزن خواهر یا برادر، جثه مادر، استعمال دخانیات از سوی مادر و مانند آن بستگی دارد و تعیین سهم عوامل محیطی به عنوان عوامل خارجی جنینی در مقابل نقش عوامل ژنتیكی در ایجاد تفاوت رشد جنینی در جمعیتهای مختلف دشوار است.
● پروزنی نوزاد
طبق بررسیهای صورت گرفته، میزان مرگومیر در میان نوزادان زیر ۴ كیلوگرم بسیار كمتر از نوزادانی است كه با وزن بالاتر از ۴ كیلوگرم به دنیا میآیند.
دكتر دلیلی، وزن بالاتر از ۴ كیلو را برای نوزادان تازه متولد شده، زیاد میداند و میگوید: این وزن میزان مرگومیر نوزادان را افزایش میدهد.
این متخصص كودكان و نوزادان میافزاید: معمولا نوزادانی كه بزرگجثهاند، پس از ۹ماه تمام متولد میشوند و نوزادان نارس با وزن بالا برای سن حاملگی، مرگومیر بالاتری نسبت به نوزادانی كه متناسب با سن حاملگی به دنیا میآیند، دارند.
● كولهباری از بیماری
چاقی و دیابت مادر از عوامل مستعدكننده نوزاد درشت و پروزن است. دكتر دلیلی درخصوص مشكلات نوزادان بزرگجثه میافزاید: بدون در نظر گرفتن سن حاملگی، نوزادانی كه دارای جثه بزرگی هستند، اغلب دچار میزان بالای آسیبهای زایمانی میشوند.به گفته وی، این آسیبها شامل آسیب به شبكه عصبی گردنی و عصبی، فلج دیافراگم، شكستگی ترقوه، خونمردگی ناحیه جمجمه به دلیل فشار زایمان، خونمردگی پردههای مغزی و كبودی سر و صورت است كه تماما به دلیل فشار زایمان و بزرگجثه بودن نوزاد رخ میدهد.
